آزمایش عسل | کنترل کیفیت و صدور برگه آزمایش بر اساس INSO 92
آزمایش عسل برای بررسی کیفیت، اصالت و سلامت محصول و تشخیص عسل طبیعی از نمونههای تقلبی یا تغذیهای انجام میشود. در این فرآیند، پارامترهایی مانند ساکارز، HMF، فعالیت دیاستاز، رطوبت، اسیدیته و آلودگیهای میکروبی بررسی میشوند. در آزمایشگاه آسا آزمایش تخصصی عسل بر اساس استاندارد ملی INSO 92 انجام میشود و برگه آزمایش عسل معتبر برای کنترل کیفیت، اخذ مجوز و ارائه به مراجع مربوط صادر میگردد.
اهمیت آزمایش عسل
عسل طبیعی باید بدون افزودنی، فرآوری یا تغذیه مصنوعی زنبور تولید شده باشد. تشخیص این موضوع تنها از طریق آزمایشگاههای تخصصی و مجهز امکانپذیر است، زیرا ظاهر، رنگ یا حتی طعم عسل، معیار دقیقی برای قضاوت نیست.
آزمایش عسل در آزمایشگاه شامل موارد زیر است:
- تشخیص عسل طبیعی از تغذیهای یا تقلبی
- کنترل کیفیت و ایمنی مصرف
- اطمینان از ارزش تغذیهای
- رعایت الزامات صادرات و استاندارد ملی INSO 92
مهمترین آزمونهای شیمیایی و فیزیکی عسل
۱. آزمون فروکتوز / گلوکز (F/G Ratio)
شناسایی عسل طبیعی بر اساس میزان قند طبیعی. در عسلهای تقلبی این نسبت معمولاً کمتر از حد مجاز است.
- روش: تیتراسیون
- مقدار مطلوب (INSO 92): حداقل ۶۰ درصد
- نسبت طبیعی معمولاً بین ۱.۰ تا ۱.۵ است
۲. آزمایش ساکارز عسل
بالا بودن ساکارز نشانه تغذیه مصنوعی زنبورها با شکر است.
- روش: تیتراسیون یا HPLC
- محدوده مجاز (INSO 92): حداکثر ۵٪
۳. هیدروکسیمتیلفورفورال (HMF)
شاخص حرارتدیدگی یا کهنگی عسل. در عسلهای صنعتی یا انبارشده در دمای بالا، مقدار HMF افزایش مییابد.
- روش: طیفسنجی UV (در ۲۸۴ و ۳۳۶ نانومتر) یا HPLC
- مقدار مجاز (INSO 92): حداکثر ۴۰ mg/kg
۴. فعالیت آنزیم دیاستاز
آنزیم طبیعی موجود در عسل خام که در اثر حرارت از بین میرود. پایین بودن دیاستاز نشانه حرارتدیدگی یا فرآوری بیش از حد است.
- روش: شاخص دیاستاز با نشاسته (استاندارد Phadebas)
- مقدار مجاز (INSO 92): حداقل ۸ DN
۵. هدایت الکتریکی
برای تعیین منشأ گیاهی عسل و تفکیک عسل گل از عسل عسلک. معیار مهمی برای طبقهبندی تجاری و صادراتی است.
- روش: هدایتسنجی محلول ۲۰ درصد
- عسل گلها: زیر ۰.۸ mS/cm
- عسل عسلک: بالای ۰.۸ mS/cm
۶. رطوبت
عسل با رطوبت بالا مستعد تخمیر است.
- مقدار مجاز (INSO 92): زیر ۲۰٪
۷. اسیدیته آزاد
افزایش اسیدیته نشانه تخمیر یا فساد عسل است.
- روش: تیتراسیون با NaOH
- مقدار مجاز (INSO 92): حداکثر ۵۰ meq/kg
۸. مقدار خاکستر
نشاندهنده محتوای معدنی عسل.
- روش: سوزاندن نمونه در کوره و توزین باقیمانده
- مقدار مجاز (INSO 92): حداکثر ۰.۶٪
مهمترین آزمونهای میکروبیولوژیک عسل
گرچه عسل خاصیت ضدباکتریایی دارد، اما ممکن است در مراحل برداشت یا بستهبندی آلوده شود:
آزمون | روش | حد مجاز |
شمارش کلی میکروارگانیسمها (TAMC) | کشت روی PCA یا TSA | زیر ۱۰۰۰ CFU/g |
شمارش مخمر و کپک | کشت روی SDA | زیر ۱۰۰ CFU/g |
کلستریدیوم بوتولینوم | PCR یا کشت بیهوازی | منفی |
کلیفرمها و E. coli | کشت در EMB یا MacConkey | منفی |
سالمونلا و استافیلوکوک طلایی | کشت انتخابی یا PCR | منفی |
استاندارد ملی INSO 92 مرجع آزمایش عسل در ایران
INSO 92 اصلیترین مرجع قانونی برای کنترل کیفیت و آنالیز عسل در کشور است:
ویژگی | محدوده مجاز (INSO 92) |
رطوبت | حداکثر ۲۰٪ |
ساکارز | حداکثر ۵٪ |
HMF | حداکثر ۴۰ mg/kg |
دیاستاز | حداقل ۸ DN |
اسیدیته | حداکثر ۵۰ meq/kg |
خاکستر | حداکثر ۰.۶٪ |
آزمایش عسل را به آزمایشگاه آسا بسپارید
کیفیت و اصالت عسل بدون آزمایشهای دقیق قابل اعتماد نیست. رعایت استاندارد INSO 92 نهتنها تضمینکننده سلامت جامعه، بلکه راهی برای افزایش اعتبار عسل ایرانی در بازارهای جهانی است.
آزمایشگاه آسا با تجهیزات پیشرفته و کارشناسان متخصص، آزمایش عسل را بر اساس INSO 92 و دستورالعملهای ISO، Codex Alimentarius و AOAC انجام میدهد. برگه آزمایش عسل صادرشده برای ارائه به سازمان غذا و دارو، گمرک و بازارهای صادراتی معتبر است.
تمامی آزمونها توسط کارشناسان مجرب بر اساس INSO 92، Codex Alimentarius و AOAC انجام میشوند.
برخی از پرسش های متداول
برگه آزمایش عسل گزارش رسمی آزمایشگاه است که نتایج آزمونهای شیمیایی و میکروبی را نشان میدهد. این برگه برای اخذ پروانه بهداشتی از سازمان غذا و دارو، صادرات و اثبات انطباق با INSO 92 الزامی است.
هزینه آزمایش عسل به تعداد پارامترها و نوع بسته درخواستی بستگی دارد. برای دریافت قیمت دقیق متناسب با نیازتان تولید داخلی، صادرات یا کنترل کیفیت با کارشناسان آزمایشگاه آسا تماس بگیرید.
آزمایش ساکارز نشان میدهد آیا زنبورها با شکر تغذیه شدهاند یا خیر. ساکارز بالاتر از ۵٪ نقض INSO 92 است و میتواند مانع صدور پروانه بهداشتی یا پذیرش در گمرک کشور مقصد شود.
برای صادرات علاوه بر پارامترهای استاندارد INSO 92، آزمون کلستریدیوم بوتولینوم، سالمونلا و استافیلوکوک طلایی نیز معمولاً الزامی است. آزمایشگاه آسالب بسته صادراتی کامل با گزارش دوزبانه ارائه میدهد.
فرم دریافت مشاوره
گواهینامه و مجوز ها
نظرات برخی از مشتریان
مهندس سعید حیدری
کارشناس تضمین کیفیت
گزارشهای آزمون مواد غذایی بسیار منظم و دارای جزئیات فنی کافی هستند و میتوان از آنها برای مستندسازی و ارائه به سازمانهای نظارتی استفاده کرد.
دکتر مریم احمدی
پژوهشگر علوم غذایی
آنالیزهای میکروبی و شیمیایی مواد غذایی با تجهیزات پیشرفته انجام شد و گزارشها کاملاً علمی و شفاف هستند. دقت بالا در انجام آزمایشها قابل تحسین است.
دکتر شهاب رضوی
پژوهشگر محیط زیست
دقت در سنجش فلزات سنگین و آلایندههای آب از نقاط قوت آزمایشگاه آزمون سلامت آساست. ارائه گزارشهای کامل و قابل ارائه به مراجع نظارتی اعتماد را افزایش میدهد.
مهندس بهزاد کرمی
کارشناس خاک و آب
آنالیز خاک شامل عناصر پرمصرف و کممصرف با دقت بالا انجام شد. نتایج کاملاً علمی و قابل اعتماد بوده و برای مدیریت تغذیه گیاه و برنامهریزی کشاورزی مؤثر هستند.
دکتر فرهاد زمانی
متخصص بهداشت دام
آنالیز خوراک دام با بهرهگیری از روشهای استاندارد و تجهیزات دقیق آزمایشگاهی انجام میشود و نتایج بهصورت گزارشهای قابل استناد ارائه میگردد.








